E-mail Adresiniz
Aktivasyon Kodunuzu Girin
Şifremi Unuttum ?
Firmanızı ÜCRETSİZ KAYDEDİN
Kullanıcı Şifreniz
OTOMOTİV ANA SANAYİ YAN SANAYİ İLİŞKİLERİ
OTOMOTİV ANA SANAYİ
YAN SANAYİ İLİŞKİLERİ


SORUNLAR – ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
 

 
SERBAY CEYLAN

Makina Mühendisi
Yönetim Sistemleri Danışmanı
TSC Otomasyon ve Bilgi Sistemleri

 

 
A - GİRİŞ
 
Ülkemizde otomotiv ana yanayi ile yan sanayi arasında yaşanan ve zaman zaman ciddi kayıpların başında yer alan en büyük sorun, iş ortaklığı yaklaşımının henüz istenilen seviyede oluşturulamamış olmasıdır. Bu durum kazan-kazan türü işbirliğinin de önünü tıkamıştır. Karşılıklı güvenin inşa edilememesi tarafları ilişkilerde, samimi içerikten yoksun vitrinsel davranışlara yöneltmiştir.

Bunun olamayışında iki taraf açısından da doğruluk payı bulunan nedenler bulunmaktadır.

 
B – YAŞANAN PROBLEMLER

1- GENEL PROBLEMLER

Ana sanayi bakışıyla yan sanayinin durumu;

·        kaliteli mal üretememesi,
·        zamanında teslimat yapamaması,
·        üretim sisteminin yetersizliği,
·        kapasite sorunları,
·        teknolojik yatırım yapmaması,
·        laboratuar imkanlarının olmaması,
·        ileride kendisine rakip olması,
·        garanti belgesi vermemesi
·        maliyetlerinin yüksek olması
·        şeffaf olmaması
·        iyileştirme yapmaması
·        yenilik yapmaması,

şeklinde olurken,

Yan sanayi bakışıyla ana sanayinin durumu;

·        ana sanayinin yan sanayiyi kendisine bağımlı hale getirmesi
·        kendisine yaptırdığı yatırımı başka yan sanayiye de yaptırması
·        çok cüzi fiyatlarla çalışması
·        sık sık sipariş programını değiştirmesi
·        ekonomik olmayan ölçekte alım yapması
·        stok yükünün yan sanayiye yıkılması
·        ödemeleri geciktirmesi
·        fiyat anlaşmalarını zamanında yapmaması
·        kağıt üzerindeki para ile ele geçen paranın farklı olması
·        ilişkileri belirleyen sözleşme düzenlememesi
·        teşviklerden yararlanamaması
·        ihracattan yararlanamaması
·        ana sanayinin işçiliği düşük katma değeri az işleri yan sanayine aktarması
·        şahit referans kabul örnekleri yaratmaması, keyfi kalite kriterler koyması
·        mühendislik değişikliklerinin bedelini ödememesi
·        kendisini başka yerli-yabancı firmalarla evliliğe zorlaması

şeklinde olabilmektedir.
 
2- FİYAT SORUNLARI

İşletmelerin kar elde etmek amacıyla kurulduğu göz önüne alındığında en büyük problem fiyat sorunu olarak ortaya çıkmaktadır.

Eskiden ana sanayi ürünleri gümrük duvarlarıyla korunurken ve ana sanayi lokal ürünler üretirken fiyat diye bir sorun yoktu. Çünkü her türlü maliyet ve üzerine eklenen yüksek karlar ile ürünler müşteri buluyor, hatta müşteriler sıra oluyordu. Bu durumda verimlilik, rekabet diye bir kaygı yoktu. Ürünler ederinin çok üzerinde satılabiliyordu.

Ancak gümrük duvarlarının inmesi ve lokal ürünlerin yanısıra evrensel ürünlerin üretilme zorunluluğu bu rahatlığı ortadan kaldırdı. Artık ürünler evrensel kalite kriterlerini taşıyan ve rekabet edilebilir fiyatlarda üretilmek zorundaydı.

Ana sanayi bu gereklilikle yan sanayiye maliyet baskısı uyguladı. Çünkü ürünü oluşturan parçaların ağırlığı %25 ana sanayi ,%75 yansanayi tarafından oluşturulmakta ve %75 girdideki iyileştirme %25 teki iyileştirmeden daha anlamlı olmaktaydı.

Bu durumda aşağıdaki problemlerin,

·        Maliyet hesaplamadaki farklı bakış açıları
·        Yan sanayinin iş alabilmek için verilen sipariş fiyatını kabul etmesi
·        Ana sanayinin yan sanayiyi sıfır karla çalıştırmak eğilimi
·        Yan sanayinin ana sanayiden iş alabilmek için zararına fiyat indirmeleri
·        Finansman maliyetinin ana sanayi tarafından dikkate alınmaması
·        Ödemelerin geç yapılması
·        Anlaşılan fiyat ile ele geçen paranın reel değerinin farklı olması
·        Makina, kalıp, takım, aparat, mastar maliyetlerinin fiyat tespitinde dikkate alınmaması
·        Enflasyonla fiyat tespitinin geç yapılması

oluşmaya başlaması yan sanayiyi zor duruma düşürdü, çoğu yan sanayi alternatif arayışlara girdi, bir kısmı battı, bir kısmı çokuluslu firmalar tarafından yutuldu, bir kısmı da hayatta kalma mücadelesi vermekte.

C- İŞ ORTAKLIĞI ANLAYIŞI VE ÇÖZÜMLER

Kazan kazan türünde bir ilişki kurmak, ana sanayi ve yan sanayi olarak birlikte hayatta kalabilmek, ülkede yaratılan katma değeri artırmak, yaratılan katma değeri adil paylaşabilmek amacıyla aşağıdaki yaklaşımlar uygulamaya alınmalıdır.

 
1)  YANSANAYİ SEÇİMİ;

Yeni ürün veya mevcut bir ürünün yeni tipleri oluşturulurken (bir otomobili oluşturan parçaların %75’inin yan sanayi tarafından üretildiği göz önüne alınırsa) yansanayi seçimi çok önem taşımaktadır. Yan sanayi seçimi sadece alınan fiyat kriterine değil;

·        Tedarikçinin kapasitesi
·        Kullandığı teknoloji düzeyi
·        Laboratuar olanakları
·        Know-how birikimi
·        Kendini yenileme hızı
·        Organizasyonu
·        Kalite düzeyi (ppm)
·        Kalite sistemi
·        Sektörel vizyonu
·        Ana sanayiye yakınlığı (fiziki)
·        Ana sanayiye yakınlığı (bağlılığı-önemsemesi)
·        Özkaynak gücü
·        Ana sanayiye sunduğu yenilik sayısı

gibi kriterler göz önüne alınarak yapılmalı.

 
2)  YANSANAYİ İLE BİLGİ PAYLAŞIMI

Yan sanayi ile ürün/kalıp/makina siparişi verilmeden önce bilgilendirme, görüş alma toplantısı yapılmalı. Yapılacak bu toplantıda kalıp / makina / kontrol mastarı şartnamesi birlikte oluşturulmalıdır.

Ana içerik;

·        Proje için toplam üretim adedi
·        Çevrim zamanı
·        Robotla üretilebilirlik
·        Poka yoke sistemleri
·        Kalıplarda standardizasyon ve hızlı kalıp bağlama altyapısı (standart hava, su, hidrolik, elektrik bağlama düzeneği)
·        Makina parçalarının Türkiye’de bulunabilir tiplerden seçilmesi
·        Kalıp çeliği seçimi

gibi kalıp, makina maliyetini ve çevrim zamanını etkileyen faktörler değerlendirilmelidir.

 
3)  MAKİNA KALIP SEÇİMİ

Makina siparişi öncesi bitmiş veya mevcut devam eden işlerde kullanılan makinaların kullanıla bilinip kullanılamayacağı analiz edilmelidir. Ayrıca verilen makina siparişleri özel makina değil, makina – kalıp şeklinde oluşturulmalı, bu seçim başlangıçta biraz pahalıda olsa sonraki projelerin yatırımını azaltacak, ayrıca makinalar arasında çok işlevsellik sağlayacaktır. Ana sanayi genellikle makinalar Türkiye’ye geldikten sonra makinaların, kabulünü yansanayilere bırakmaktadır. Kabulün birlikte yapılması uygun olacaktır.

 
4)  ÜRÜN KALİTE BEKLENTİLERİ

Ürün tasarım aşamasındayken Ana sanayi, yansanayi ile birlikte dizayn firması temsilcilerini de işin içine katarak ortak çalışma ekipleri oluşturulmalı.

Bu ekip;

·        Ürünün teknolojik kalite düzeyi
·        Üründe kullanılacak malzeme tipi ve malzeme performansı
·        Ürün, proses yeterliliği ve potansiyel risklerin analizi
·        Projede belirlenecek hammaddelerin kolay temin edilebilirliği

gibi detayları değerlendirmelidir.

5)  ÜRÜN ONAYLARI

Ürün onayları ana sanayi ile yansanayi arasında en çok sorun yaşanan konuların başındadır. Ana sanayi yaptırdığı kalıpların / makinaların transferlerini, yansanayinin eşlik etmediği denemelerden sonra yapmakta ve yansanayiye yapmaktadır. Ancak devreye alma aşamasında Ana sanayi kalite birimleri ile yansanayi arasında problem yaşanmaktadır.

Ürün yansanayide devreye alınırken devreye alma /değerlendirme ekibi oluşturulmalıdır.

·        Değerlendirme ekibi: Ana sanayi, yansanayi, Dizayn firması, makina/kalıp üretici firma yetkililerinden oluşmalıdır.
·        Değerlendirmeler ve onaylarda özellikle subjektif değerlendirmelere açık kriterlerin (görünüm parçalarında) şahit numuneler, dijital fotoğraflar vb. araçlarla hem ana sanayide ilgili bölümlerde hem de yan sanayide saklanmalıdır.
·        Ana sanayi şahit numunelere sıcak bakmamaktadır. Bunun birkaç nedeni olabilir. Bunlar;
·        Sorumluluk almak istememeleri / korkmaları
·        İyileştirme isteklerinde tedarikçilerin şahit numuneye sığınarak iyileştirmeden kaçmak isteyeceği düşüncesi
·        İleride yapılacak değişiklikler için tedarikçilere maliyetleri ödememe düşüncesi

Ana sanayi ile tedarikçilerin İŞ ORTAKLARI olduğu düşünülürse, karşılıklı güven birlikte iş yapmanın önkoşulunu oluşturmaktadır. Böyle bir güven ortamında yukarıdaki endişelere yer yoktur.

6)   MALİYET ANALİZİ VE FİYAT TESPİTİ

Dünyada teknolojinin gelişmesiyle ve rekabetin artmasıyla birlikte otomobil fiyatlarının reel olarak sürekli düştüğü (fiyat sabit kalarak otomobile yeni özellikler katılması da aynı anlamı taşımaktadır) bir gerçektir. Ana sanayi ve yansanayi bu gerçeği bilerek hareket etmek zorundadır. 

Bu gerçekten hareketle maliyetleri düşük üretim yapabilmek için;

·        Ana sanayi, yan sanayiye ve yan sanayide ana sanayiye güvenmelidir. Bu güven başlangıçta iki tarafıda koruyan anlaşmalarla yapılabilir. Bunun genel çerçeveleri sektör temsilcileriyle bir arada yapılacak görüşmelerle çizilebilir. (Amerika, avrupa ve uzak doğudaki uygulamalar başlangıç için referans alınabilir.)

·        Ana sanayi alternatif yaratma yaklaşımıyla tedarikçi sayısını artırıp atıl kapasite yaratmamalıdır. Az ve güvenilir tedarikçiler konularında uzmanlaşma ve tasarım yapabilme becerisine kavuşmalıdır. Ana sanayi bu doğrultuda yan sanayisine hedef göstermeli ve desteklemelidir.

·        Maliyetlerin çoğu ürün tasarımı, proses tasarımıyla ilişkilidir. Tasarımda ürün kalitesini etkileyecek ve bu kaliteyi oluşturmak için yapılacak masrafları önleyecek detaylar, tecrübeleri doğrultusunda yan sanayinin bilgisine başvurularak yapılmalıdır.

·        Ürün tasarlanırken hedef fiyat verilmeli ve detay çözüm süreci yansanayiye bırakılmalıdır.

SERBAY CEYLAN



Diğer Makaleler
0;
SERBAY CEYLAN
› OTOMOTİV ANA SANAYİ YAN SANAYİ İLİŞKİLERİ
Robotmer Tanıtım Videosu
Taraycnz bu videoyu grntlemeyi desteklemiyor.
HABERLER
24 Ocak 2017
Otomotiv üretim ve ihracatına 'Made in Bursa' imzası
Adet bazındaki toplam üretimin yüzde 723 bin 495 adet, ihracatın ise yüzde 48,14'ünü karşılayan Bursalı otomotiv "dev"leri, üretim ve ihracatın yaklaşık yarısını karşıladı.
24 Ocak 2017
Nissan ve Dacia yatırımına hazırız
Otomotiv sektöründe OYAK Renault ve Renault Mais ile faaliyet gösteren OYAK Grubu, yeni yönetim kadrosuyla birlikte çıtayı yükseltti. Fransız ortağı Renault Grubu’nu Türkiye’de daha fazla yatırım yapm
 
MAKALELER
20 Ocak 2017
OTOMOTİV ANA SANAYİ YAN SANAYİ İLİŞKİLERİ
Ülkemizde otomotiv ana yanayi ile yan sanayi arasında yaşanan ve zaman zaman ciddi kayıpların başında yer alan en büyük sorun, iş ortaklığı yaklaşımının henüz istenilen seviyede oluşturulamamış olması
SERBAY CEYLAN
18 Ocak 2017
ELEKTRİK DİRENÇ KAYNAĞINI ETKİLEYEN TEMEL PARAMETRELER
Elektrik Direnç Kaynağı’nın esasları, Joule yasasında ifade edilen üç temel parametreye dayanmaktadır.
Umut Onur ŞAHİN
 
 
 

 
     
  OTOMOTİV TÜRKİYE  
 

SİTE İSTATİSTİKLERİ
 
Sektör Sayısı : 52
Bugün Ziyaret : 1052
Toplam Ziyaret : 7149860